505 567 895 507 692 160 kancelaria@gm-adwokaci.pl Łódź, ul. Kilińskiego 177 lok. 2

Prawo rodzinne

Adwokat Sebastian Głogowski i adwokat Piotr Majewski w ramach kancelarii adwokackiej w Łodzi prowadzą sprawy z  zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego. W szczególności prowadzą sprawy o rozwód, związane z kontaktami i opieką nad małoletnimi, sprawy alimentacyjne jak również związane z kwestiami majątkowymi, wynikającymi zarówno z  małżeństwa jak i związków niemałżeńskich. 

Na prawo rodzinne i opiekuńcze składają się następujące kwestie:

  1. Sprawy małżeńskie, w tym ustroje majątkowe, rozwody oraz separacje;
  2. Pokrewieństwo, powinowactwo; stosunki rodzicielskie, opiekuńcze, przysposobienie, obowiązki alimentacyjne.

Małżeństwo

Zawarcie małżeństwa to pierwszy z przedmiotów regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Może być ono zawarte, jeżeli spełnione są jednocześnie przesłanki:

Osobom zamierzającym wstąpić w związek małżeński kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa oraz treść i datę złożonych przed nim oświadczeń dotyczących nazwisk przyszłych małżonków i ich ewentualnych dzieci.

Zawarcie małżeństwa może nastąpić przez pełnomocnika, ale tylko przez jedna ze stron i z ważnych powodów.

Według prawa polskiego, zawarcie małżeństwa możliwe jest w formie cywilnej, czyli przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego  w obecności dwóch pełnoletnich świadków lub wyznaniowej przed osobą duchowną.

Kiedy małżeństwo nie może zostać zawarte?

Przeszkody małżeńskie to okoliczności, które uniemożliwiają zawarcie małżeństwa. Należą do nich:

Unieważnienie małżeństwa

Można żądać unieważnienia małżeństwa powołując się na powyższe wadliwości – przeszkody małżeńskie.

Małżeństwa nie można unieważnić po jego ustaniu, chyba że unieważniający powołują się na pokrewieństwo między nimi lub bigamię. Jeżeli jeden z małżonków wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa, unieważnienie może nastąpić także po śmierci drugiego małżonka, na którego miejsce w procesie wstępuje kurator ustanowiony przez sąd. W razie śmierci małżonka – powoda, unieważnienia mogą dochodzić jego zstępni. Skutki unieważnienia małżeństwa są takie, jak przy rozwodzie. Małżonek będący w złej wierze traktowany jest jak małżonek winny rozpadu pożycia małżeńskiego przy rozwodzie.

Małżeńskie ustroje majątkowe

(1)    Ustrój ustawowy

(2)    Ustroje umowne: wspólność i rozdzielność majątkowa; także rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

(3)    Ustrój przymusowy

Ustrój ustawowy powstaje z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa. W skład takiego ustroju wchodzą przedmioty majątkowe nabyta w czasie jego trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.  Przedmioty nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zatem, przedmiotami majątku wspólnego są w szczególności:

Każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie i w taki sposób, aby dało się to pogodzić z tym samym uprawnieniem przysługującym drugiemu małżonkowi. W trakcie trwania wspólności żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Jeżeli chodzi o zarząd majątkiem wspólnym, oboje małżonkowie zobowiązani są współdziałać
w tym zarządzie, informować się nawzajem o stanie tego majątku oraz o zobowiązaniach, które ten majątek obciążają.

Małżonek może się sprzeciwić czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez drugiego małżonka,
z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowana w ramach działalności zarobkowej. Drugi małżonek musi wyrazić zgodę na dokonanie czynności, jeżeli są to:

Ustroje umowne powstają, jeżeli małżonkowie zawrą umowę w formie aktu notarialnego, na mocy której wspólność ustawowa zostaje rozszerzona, ograniczona lub zostanie ustanowiona rozdzielność majątkowa lub rozdzielność
z wyrównaniem dorobków.

Wspólność majątkowa w ustroju umownym przedstawia się bardzo podobnie do wspólności ustawowej, niemniej jednak nie można jej rozszerzyć na:

W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje majątek nabyty przed zawarciem umowy oraz nabyty później.

Dorobek przy rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków to wzrost wartości majątku każdego
z małżonków po zawarciu umowy majątkowej.

Ustrój przymusowy, czyli inaczej sądowo ustalona rozdzielność majątkowa powstaje, jeżeli małżonkowie (lub małżonek) uzna, że zachodzą ku temu ważne powody. Rozdzielność majątkowa o charakterze przymusowym powstaje z mocy prawa w razie ubezwłasnowolnienia, ogłoszenia upadłości jednego z małżonków; a w razie orzeczenia separacji, między małżonkami powstaje również rozdzielność majątkowa.

 

Rozwód

Małżeństwo ustaje na skutek śmierci jednego z małżonków (oraz w sytuacji uznania go za zmarłego) oraz na skutek orzeczenia rozwodu. Przesłanki rozwodu są następujące:

Orzekając o rozwodzie, sąd wskazuje, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Na zgodne zadanie małżonków może jednak od tego odstąpić.

O czym sąd rozstrzyga w wyroku rozwodowym?

 

Skutki rozwodu: prawo zawarcia nowego małżeństwa; powstanie rozdzielności majątkowej, wyłączenie z kręgu spadkobierców ustawowych, brak domniemania pochodzenia dziecka, alimenty między małżonkami, alimenty na dzieci, podział władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, podział majątku wspólnego.

Separacja

Separacja w prawie polskim jest instytucją niezależną od rozwodu, mianowicie nie jest ona „pierwszym krokiem” do ustania małżeństwa. Sąd orzeka o separacji lub o rozwodzie niezależnie od siebie. Przesłankami separacji są:

Separacja wywiera podobne skutki, co rozwód, z tą różnicą, że małżonkowie nie są stanu wolnego. Z chwilą zniesienia separacji, co następuje na zgodne żądanie małżonków, ustają jej skutki. Ze względów słuszności, małżonkowie w trakcie separacji powinni sobie wzajemnie pomagać w razie potrzeby.

Obowiązek alimentacyjny między małżonkami

Rozwiedziony małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia małżeńskiego i który znajduje się
w niedostatku (według orzecznictwa „niedostatek” to sytuacja, w której osoba nie jest w stanie zapewnić sobie podstawowych warunków i zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych), może żądać od drugiego alimentów odpowiadających usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego i możliwościom zarobkowym zobowiązanego. Jeżeli jednak jeden z małżonków zostanie uznany za wyłącznie winnego rozkładu małżeństwa, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie tego drugiego może orzec, aby winny małżonek przyczyniał się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb  małżonka niewinnego, który nie musi znajdować się w niedostatku.

Jeżeli uprawniony małżonek rozwiedziony zawrze nowy związek, obowiązek alimentacyjny wygasa. Jeżeli jednak to małżonek zobowiązany ponownie zawrze związek małżeński, ale nie został uznany za winnego rozkładu małżeństwa, obowiązek ten wygasa z upływem 5 lat od orzeczenia rozwodu. Ze względu na wyjątkowe okoliczności, okres ten może zostać przedłużony przez sąd.

 

Pochodzenie dziecka – macierzyństwo i ojcostwo

Matką dziecka jest kobieta, która je urodziła. Z macierzyństwem związane są dwa rodzaje powództw:

Domniemanie ojcostwa ma zastosowanie, jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania lub unieważnienia. Nie ma ono zastosowania, jeżeli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji. Jeżeli dziecko urodziło się przed upływem 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że dziecko pochodzi od drugiego męża (nie dotyczy medycznie wspomaganej prokreacji). Te domniemania można obalić jedynie przez powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. 

Kontakty z dzieckiem

Rodzice i dziecko, niezależnie od kształtu władzy rodzicielskiej, maja prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Chodzi tutaj o przebywanie z dzieckiem, bezpośrednie porozumiewanie się z nim, czy utrzymywanie korespondencji. Jeżeli dziecko przebywa u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów rodzice powinni ustalić wspólnie biorąc pod uwagę dobro dziecka i jego życzenia.

Uprawnienia sądu opiekuńczego związane z ograniczeniem kontaktów z dzieckiem:

Jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża jego dobru lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania.

Sąd opiekuńczy może zobowiązać rodziców do określonego postępowania wobec dziecka. W szczególności może skierować ich na terapię rodzinną, do placówek, poradni lub specjalistów w tej dziedzinie.